Բուսաբուծություն

busabucutyun2015 թվականին գյուղատնտեսական մշակաբույսերի ցանքատարածությունները կազմել են 351 833 հեկտար` նախորդ տարվա 332 766 հեկտարի դիմաց: Նախադրյալներ են ստեղծվել առաջիկա տարիներին նշված միտումը շարունակելու ուղղությամբ։  

 

2015 թվականին գրանցվել է գրեթե բոլոր  մշա­կա­բույսերի համախառն արտադրանքի աճ:

 

 2015 թվականին` ըստ ԱՎԾ-ի տվյալների, բուսաբուծական մթերքների արտադրության ծավալ­ները բնութագրող տվյալները ներկայացվում են ստորև.

 

busjpg 

Վերջին տարիներին իրականացվում են մի շարք ծրագրեր, որոնք նպատակաուղղված են հանրապետության գյուղատնտեսության հողային ռեսուրսների նպատակային օգտագործմանը,   հացահատիկային տնտեսության զարգացմանը և հացահատիկային մշակաբույսերի ինքնաբավության մակարդակի բարձրացմանը։ Մասնավորապես`

 

1. Հայաստանի Հանրապետությունում ցորենի սերմնաբուծության և սերմարտադրության զարգացման ծրագրի շրջանակներում 2010 թվականից ներկրվել և տեղական սերմարտադրողներից գնվել են աշնանացան ցորենի էլիտային սերմացուներ, որոնք հատկացվել են ծրագրի չափորոշիչները և պահանջները բավարարող շահառուներին` հաջորդ տարի 1 կգ-ը 160 դրամ արժեքով առաջին վերարտադրության սերմացու վերադարձնելու պայմանով: Նրանց կողմից վերադարձված սերմացուները տրամադրվում են մարզպետարաններին` պայմանագրային հիմունքներով մինչև 3 հեկտար հողատարածքի վրա ցանք կատարել ցանկացող գյուղացիական տնտեսություններին հատկացնելու համար:

 

2. «Հայաստանի Հանրապետության 2012-2017 թվականների աշնանացան ցորենի սերմնաբուծության, բարձր վերարտադրության սերմերի արտադրության զարգացման» և «Հայաստանի Հանրապետության 2013-2018 թվականների աշնանացան ցորենի սերմնաբուծության, բարձր վերարտադրության սերմերի արտադրության զարգացման» ծրագրերը, որոնց շրջանակներում 2012 և 2013 թվականներին Հայաստանի Հանրապետությունում սորտաթարմացման նպատակով աշնանացան ցորենի սերմնաբուծության, բարձր վերարտադրության սերմացուների արտադրության համար Ռուսաստանի Դաշնությունից գնվել է 20-ական տոննա, իսկ 2015 թվականին` 40 տոննա (20 տոննա «Կրասնոդարսկայա 99», 13 տոննա «Վասսա» և 7 տոննա «Յուկա» սորտեր) աշնանացան ցորենի սուպերէլիտային սերմացու, որը սահմանված կարգով սերմարտադրություն կազմակերպելու և աշնանացան ցորենի էլիտային սերմացուներ արտադրելու նպատակով հատկացվել է Հայաստանի Հանրապետության 7 և ավելի հեկտար ջրովի վարելահող ունեցող 2012 և 2013 թվականներին 12-ական, իսկ 2015 թվականին 14 սերմարտադրող տնտեսավարող սուբյեկտ­ների:

 

3. ՀՀ-ում 2013 թվականից իրականացվող գարնանացանի համար գարու, եգիպտացորենի, առվույտի և կորնգանի արտադրության զարգացման ծրագրերի շրջանակներում սերմացուները հատկացվում են պետության կողմից ձեռք բերված արժեքից ավելի ցածր (սուբսիդավորված) գներով:

 

 

 2015 թվականին ՌԴ-ից ներկրվել է 1013.8 տոննա գարնանացան գարու առաջին վերարտադրության, 5.275 տոննա եգիպտացորենի, 59.24 տոննա առվույտի և 247.825 տոննա կորնգանի սերմացուներ, իսկ «Գյումրու սելեկցիոն կայան» ՓԲԸ-ից գնվել է 120 տոննա գարնանացան գարու տեղական էլիտային սերմացու:

 

 2016 թվականին ՌԴ-ից ներկրվել է 1457 տոննա գարնանացան գարու առաջին վերարտադրության և  188 տոննա կորնգանի սերմացուներ, իսկ «Գյումրիի սելեկցիոն կայան» ՓԲԸ-ից գնվել է 100 տոննա գարնանացան գարու տեղական էլիտային սերմացու:

 

 

1. Առատ և բարձր բերքի ստացման երաշխիք է ազոտական, ֆոսֆորական և կալիումական պարարտանյութերի համալիր պարարտացումը: Այդ նպատակով 2016 թվականին մատչելի գներով ազո­տական, ֆոսֆորական, կալիու­մա­կան պարարտա­նյութերի ձեռքբեր­ման նպա­տակով պետական աջակ­ցու­թյան ծրագրի շրջանակներում, շուկայականից զգալիորեն ցածր գներով` 50 կիլոգրամանոց 1 պարկը 6000 դրամ արժեքով` ազոտական, 50 կիլոգրամանոց 1 պարկը 7000-ական դրամ արժե­քով կալիումական և ֆոսֆորական պարարտանյութեր են տրամադրվում ՀՀ հողօգտագործողներին, կազմակերպություններին և ԼՂՀ-ին:

 

2. Միաժամանակ 2016 թվականին իրականացվում է նաև ՀՀ հողօգտագործողներին գյուղատնտեսական աշխատանքների համար մատչելի գներով դիզելային վառելանյութի ձեռքբերման նպատակով պետական աջակցության ծրագիրը, որի շրջանակում հողօգտագործողներին տրամադրվում է 1 լիտրը 280 դրամ արժեքով դիզելային վառելանյութ:  

 

3. Վերջին տարիներին տնտեսավարողների մոտ լուրջ շահագրգռվածություն է նկատվում ջերմոցային տնտեսությունների կառուցման ուղղությամբ: 2016  թվականի հուլիսի 1-ի  դրությամբ օպերատիվ տվյալների համաձայն ջերմատների ընդհանուր տարածքը կազմում է 1220.8 հա, որից նորագույն տեխնոլոգիաներով` շուրջ 100 հա:

 

 Ջերմատներում աճեցվում են լոլիկ, վարունգ, պղպեղ, սմբուկ, լոբի, կարտոֆիլ, ելակ,  տերևաբանջարներ (հազար, ամսաբողկ, ռեհան, սամիթ, թարխուն, համեմ, մաղադանոս, կանաչ սոխ և այլն) և այլն: Սովորական տեխնոլոգիաներով շահագործվող ջերմատներում 1 քմ բերքատվությունը տատանվում է 8-20 կգ-ի սահմաներում, իսկ ժամանակակից տեխնոլոգիաներ կիրառող ջերմատներում` 40-50 կգ-ի:

 

2015 թվականին «Բույսերի պաշտպանության միջոցառումներ» ծրագրի շրջանակներում ՀՀ գյուղատնտեսության նախարարության կողմից իրականացվել են պայքարի միջոցառումներ հետևյալ բաղադրիչներով. 

 

1. «Անասնաբուժասանիտարիայի, և բուսասանիտարիայի ոլորտի ծառայությունների կենտրոն» ՊՈԱԿ-ի կողմից ՌԴ-ից  ձեռք բերված 3300 ֆերոմոնային թակարդները տեղադրվել են հանրապետության Արարատի, Արմավիրի, Արագածոտնի, Կոտայքի, Տավուշի, Գեղարքունիքի, Լոռու և Շիրակի մարզերի 254 համայնքների 10100 հեկտար մորմազգի մշակաբույսերի մասիվ տարածքներում` մոնիթորինգ իրականացնելու նպատակով:

 

2. Հիմք ընդունելով 2015 թվականին ՀՀ ԳՆ «Անասնաբուժասանիտարիայի և բուսասանի­տարիայի ոլորտի ծառայությունների կենտրոն» ՊՈԱԿ-ի կողմից կատարված ուսումնասիրությունների արդյունքները, 2015 թվականի աշնանը ՀՀ մարզպետարաններին անհատույց հատկացվել է 2000 կգ «Ռոդիֆակում Ս» մկնասպան միջոց, որով պայքարի միջոցառումներ են իրականացվել 25000 հեկտար մկնանման կրծողներով առավել վարակված վարելահողերում և բազմամյա տնկարկներում:

 

3. ՀՀ ԳՆ «Անասնաբուժասանիտարիայի և բուսասանի­տարիայի ոլորտի ծառայությունների կենտրոն» ՊՈԱԿ-ի կողմից կատարված ուսումնասիրությունների հիման վրա 2016 թվականի գարնանը ՀՀ մարզպետարաններին անհատույց հատկացվել է 2749 կգ «Ռոդիֆակում Ս» մկնասպան միջոց, որով պայքարի միջոցառումներ են իրականացվել 34362.5 հեկտար մկնանման կրծողներով առավել վարակված վարելահողերում և բազմամյա տնկարկներում:

 

4. 2015 թվականի գարնանը «օկնոգինա» վնասատուի դեմ քիմիական պայքար է իրականացվել ՀՀ Արագածոտնի և Կոտայքի մարզերի 8 համայնքներում`  շուրջ 404 հեկտարի վրա, իսկ 2016 թվականին` ՀՀ Արագածոտնի, Արարատի և Կոտայքի մարզերի 16 համայնքներում` 1160 հեկտարի վրա, որի համար ՀՀ գյուղատնտեսության նախարարությունը անհատույց հատկացրել է 2014 թվականին ձեռքբերված «Կռալ» բույսերի պաշտպանության միջոցից, համապատասխանաբար` 97 և 232 լիտր:

 

5.2016 թվականին 9210 հա անտառային տարածքներում պայքար է իրականացվել անտառի վնասակար օրգանիզմների դեմ:

 

 

<<Հողերի ագրոքիմիա­­կան հե­տա­զոտության և բերրիու­թյան բարձ­րա­ցման ծրագրի>> շրջանակներում 2015 թվականին հետազոտվել են 170 համայնքների  գյուղատնտեսական նշանակության 84929 հեկտար հողեր: Փորձաքննության արդյունքների հիման վրա կազմվել են 170  ագրոքիմիական քարտեզներ և մշակաբույսերի պարարտացման երաշխավորագրեր:

 

 ՀՀ ԱՎԾ տվյալներով` 2015 թվականին գյուղատնտեսության համախառն արտադրանքի արժեքը կազմել է 1002.2 մլրդ դրամ՝ գերազանցելով 2014 թվականի ցուցանիշը 11.7 %-ով, որից բուսաբուծական արտադրանքի արժեքը կազմել է 606.3 մլրդ դրամ, նախորդ տարվա մակարդակը գերազանցելով 15.2 %-ով:

 

 

 

Տպել